“หอมแดง”GI ของดีศรีสะเกษ พลิกเกมตลาดดันแปรรูป เพิ่มมูลค่ายั่งยืน

ศรีสะเกษไม่ได้มีดีเพียง “ทุเรียนภูเขาไฟ” หรือ “ข้าวหอมมะลิ 105” เท่านั้น แต่ยังมีพืชหัวคุณภาพสูงที่ได้รับการรับรองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคมาอย่างยาวนาน นั่นคือ “หอมแดงศรีสะเกษ” ซึ่งมีแหล่งปลูกหลักๆ อยู่ใน 7 อำเภอ ได้แก่ ยางชุมน้อย ราษีไศล กันทรารมย์ วังหิน เมืองศรีสะเกษ พยุห์ และอำเภอเมืองจันทร์

จากการคาดการณ์ของสำนักงานเกษตรจังหวัดศรีสะเกษ (ข้อมูล ณ วันที่ 19 ธันวาคม 2568) ระบุว่า ฤดูการผลิตปี 2568/69 จังหวัดศรีสะเกษมีปริมาณผลผลิตหอมแดงรวมทั้งสิ้น 145,424 ตัน จากพื้นที่ปลูก 34,478 ไร่ โดยอำเภอยางชุมน้อยมีผลผลิตมากที่สุด จำนวน 99,733 ตัน รองลงมา อำเภอราษีไศล 27,815 ตัน และอำเภอกันทรารมย์ 16,226 ตัน ตามลำดับ

อย่างไรก็ตาม ในฤดูการผลิตปีนี้ ปริมาณผลผลิตหอมแดงเพิ่มขึ้นจากฤดูการผลิตปีก่อนถึง ร้อยละ 42.86 ส่งผลให้ราคาจำหน่ายปรับตัวลดลงเหลือเพียง 7–8 บาทต่อกิโลกรัม ต่ำกว่าต้นทุนการผลิตเฉลี่ยซึ่งอยู่ที่ 10–11 บาทต่อกิโลกรัม ทำให้เกษตรกรส่วนใหญ่ประสบภาวะขาดทุน

ล่าสุด นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ พร้อมคณะ ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์การผลิตและการตลาดหอมแดงของเกษตรกรในจังหวัดศรีสะเกษ โดยจุดแรกได้เดินทางไปยังสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด ซึ่งเป็นจุดรวบรวมผลผลิตหอมแดง พร้อมประชุมหารือร่วมกับผู้บริหารสหกรณ์ เพื่อหาแนวทางรองรับผลผลิตที่กำลังออกสู่ตลาด ใช้เวลาหารือประมาณ 1 ชั่วโมง

จากนั้นคณะได้เดินทางต่อไปยังพื้นที่ บ้านส้มป่อย ตำบลส้มป่อย อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตหอมแดงที่สำคัญของประเทศ เพื่อรับฟังปัญหาและข้อเสนอแนะจากสมาชิกสหกรณ์และเกษตรกรผู้ปลูกหอมแดง นำไปประกอบการกำหนดแนวทางช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุดและยั่งยืน

คุณถาวร ดีรุณ ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า ปีนี้ผลผลิตหอมแดงออกสู่ตลาดในปริมาณมาก ขณะที่ราคาปรับตัวลดลงเหลือเพียง 7–8 บาทต่อกิโลกรัม ต่ำกว่าต้นทุนการผลิต ส่งผลให้เกษตรกรได้รับผลกระทบอย่างหนัก แต่โชคดีที่อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ได้อนุมัติเงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์ จำนวน 8 ล้านบาท เพื่อรับซื้อหอมแดงในราคานำตลาด 13 บาทต่อกิโลกรัม พร้อมประสานเครือข่ายสหกรณ์ใน 19 จังหวัด ช่วยกระจายผลผลิตออกนอกพื้นที่อย่างเร่งด่วน

“ขอบคุณท่านอธิบดีและคณะที่ลงมาได้ทันเวลา ปีนี้ผลผลิตหอมแดงเยอะมาก ขณะที่ราคาหอมแดงตกต่ำมาก ราคาต้นทุนเฉลี่ยอยู่ที่ 10-11 บาทต่อกิโลกรัม ยังไงก็ขาดทุน แต่โชคดีที่ท่านอนุมัติเงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์มาช่วย รับซื้อหอมแดงในราคานำตลาดในราคา13 บาทต่อกิโลกรัม และยังได้ประสานเครือข่ายสหกรณ์ 19 จังหวัด มาช่วยกระจายผลผลิตออกจากพื้นที่โดยเร็วที่สุด”

ผู้จัดการสหกรณ์ฯ ระบุว่า ที่ประชุมได้เน้นย้ำ 2 แนวทางสำคัญ ได้แก่ การเร่งกระจายผลผลิตหอมแดงออกจากพื้นที่ ผ่านเครือข่ายสหกรณ์ทั่วประเทศและผู้ประกอบการในพื้นที่ เนื่องจากช่วงเดือนมกราคมถึงต้นกุมภาพันธ์เป็นช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 70 ของพื้นที่ปลูกทั้งหมด

ขณะเดียวกันสหกรณ์ยังส่งเสริมการแปรรูปผลผลิต โดยเฉพาะการทำหอมมัดจุก และหอมปึ๋ง ซึ่งเป็นหอมแดงที่ยังไม่ตัดแต่งรากและใบ มัดรวมเป็นพวง แขวนตากแห้ง สามารถเก็บรักษาได้นานกว่าหอมสด ช่วยชะลอการขายและเพิ่มโอกาสด้านราคาในระยะยาว

สำหรับสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด ก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2534 ปัจจุบันมีสมาชิก 138,403 ราย ดำเนินธุรกิจหลัก 3 ด้าน ได้แก่ การรวบรวมผลผลิตทางการเกษตร การจัดหาสินค้ามาจำหน่าย และการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร มีคลังสินค้า 8 แห่ง ให้บริการครอบคลุมทั้ง 22 อำเภอของจังหวัดศรีสะเกษ โดยผลการดำเนินธุรกิจ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2568 มีมูลค่ารวม 110,686,980.78 บาท

.