ซานตงพลิกโฉมแม่น้ำและทะเลสาบ จากแหล่งน้ำเสื่อมโทรมสู่ระบบนิเวศยั่งยืน

ช่วงปลายฤดูร้อน บริเวณอุทยานพื้นที่ชุ่มน้ำแห่งชาติมาท่าหู อำเภอหวนไถ เมืองจือโป๋ มณฑลซานตง เต็มไปด้วยนักท่องเที่ยว ท่ามกลางผืนน้ำสะท้อนแสงอาทิตย์ยามเย็น ใบบัวและกออ้อเขียวขจี ขณะที่ร้านอาหารริมทะเลสาบส่งกลิ่นหอมชวนรับประทาน ภาพดังกล่าวแตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากอดีตที่พื้นที่แห่งนี้เคยถูกเรียกว่า “ทะเลสาบซีอิ๊ว” เนื่องจากน้ำดำและส่งกลิ่นเหม็น

ในอดีต การขยายตัวของอุตสาหกรรมและเมือง รวมถึงมลพิษจากแม่น้ำหลายสาย ทำให้แหล่งน้ำในซานตงเผชิญปัญหาน้ำเสีย แหล่งน้ำแห้งขอด และระบบนิเวศเสื่อมโทรม หลายพื้นที่ประสบปัญหาคล้ายคลึงกัน

อุทยานพื้นที่ชุ่มน้ำแห่งชาติมาท่าหู อำเภอหวนไถ เมืองจือโป๋ (ภาพ: Xinhua)

ตั้งแต่ต้นศตวรรษนี้ ซานตงเริ่มเดินหน้าฟื้นฟูระบบนิเวศทางน้ำอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งจากการแก้ปัญหาจุดกำเนิดมลพิษไปสู่การบริหารจัดการทั้งลุ่มน้ำ พร้อมดำเนินโครงการควบคุมมลพิษ ฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ แยกระบบน้ำฝนและน้ำเสีย และพัฒนาระบบเชื่อมโยงทางน้ำ

สำหรับทะเลสาบมาท่าหู ตั้งแต่ปี 2008 อำเภอหวนไถได้ดำเนินมาตรการควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ บำบัดน้ำเสีย และฟื้นฟูระบบนิเวศควบคู่กัน พร้อมสร้างพื้นที่ชุ่มน้ำเพื่อช่วยกรองน้ำก่อนเข้าสู่ทะเลสาบ ด้านแม่น้ำเหวยเหอและแม่น้ำหลี่ชุนก็ได้รับการฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ ทั้งการจัดการแหล่งปล่อยมลพิษ การบำบัดน้ำเสีย และการเติมน้ำเพื่อรักษาระบบนิเวศ

 
แม่น้ำเหวยเหอ ช่วงเมืองเหวยฟาง  (ภาพ: Xinhua)

หลังผ่านการฟื้นฟูกว่า 20 ปี ในปี 2025 สัดส่วนจุดตรวจวัดคุณภาพน้ำผิวดินระดับประเทศในซานตงที่มีคุณภาพระดับ Ⅲ หรือดีกว่า อยู่ที่ 84.3% ขณะที่แหล่งน้ำระดับ V หรือต่ำกว่าสามารถกำจัดได้อย่างต่อเนื่อง แม่น้ำหวงเหอช่วงที่ไหลผ่านซานตงมีคุณภาพน้ำระดับ Ⅱ อย่างคงที่

ปัจจุบัน แม่น้ำและทะเลสาบ 7 แห่ง รวมถึงทะเลสาบหม่าท่าหู  แม่น้ำเหวยเหอช่วงเมืองเหวยฟาง และแม่น้ำหลี่ชุน ได้รับการคัดเลือกเป็นกรณีตัวอย่างแม่น้ำและทะเลสาบสวยงามของกระทรวงนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมจีน ขณะเดียวกัน ซานตงได้พัฒนาแม่น้ำและลำคลองที่มีความสุขระดับมณฑลแล้ว 756 แห่ง รวมระยะทางกว่า 9,100 กิโลเมตร

การฟื้นฟูยังสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้ชุมชน โดยพื้นที่รอบทะเลสาบหม่าท่าหูพัฒนาโฮมสเตย์ ร้านอาหาร และกิจกรรมเก็บผลผลิตทางการเกษตร ขณะที่ผลิตภัณฑ์อย่างรากบัวและงานสานจากต้นกกจำหน่ายไปทั่วประเทศ ในปี 2025 รายได้ใช้จ่ายได้ต่อหัวของชุมชนโดยรอบทะเลสาบเพิ่มขึ้นเกือบ 60% จากปี 2020

ภาพแม่น้ำหลี่ชุน เมืองชิงต่าว  (ภาพ: Xinhua)

ในปี 2026 ซานตงได้ออกแผนปฏิบัติการร่วมเพื่อเดินหน้าสร้างแม่น้ำและทะเลสาบสวยงาม โดยครอบคลุมการรับประกันทรัพยากรน้ำ การควบคุมคุณภาพน้ำ การฟื้นฟูระบบนิเวศ การยกระดับพื้นที่สำหรับประชาชน ตลอดจนการพัฒนาวัฒนธรรมและเศรษฐกิจทางน้ำ ตั้งเป้าภายในปี 2035 ให้แม่น้ำและทะเลสาบของมณฑลมีสภาพ “น้ำใส ริมฝั่งเขียวขจี มีปลาแหวกว่ายในน้ำตื้น” อย่างเห็นได้ชัดเจน

ที่มา:  People’s Daily